PROPOZYCJE RADY OSIEDLA KRZYŻOWNIKI-SMOCHOWICE
Alojzy Szalejewski (Przedodniczący RO Krzyżowniki-Smochowice)   
środa, 27 maja 2009
Przyjęte jednogłośnie przez Radę Osiedla Krzyżowniki-Smochowice na posiedzeniu 11.05.2023 r.

1) Ocena obecnego zakresu zadań i kompetencji jednostek pomocniczych.

• Zgodnie ze Statutem Miasta Rady Osiedla mają wyłącznie kompetencje wnioskodawcze. Nawet w tych przypadkach, gdy urząd ma obowiązek konsultowania decyzji z osiedlami, to z góry zapowiadają, że realizują ten obowiązek, ale nie muszą uwzględniać uwag czy wnio-sków osiedli. Uprawnienia osiedli są więc żadne. Mieszkańcy, dostrzegając te ułomności, w nikłym stopniu uczestniczą w wyborach radnych do Rad Osiedli. Z drugiej strony mieszkań-cy próbują wpływać na decyzyjność w swoich sprawach poprzez tworzenie organizacji pozarządowych, które urząd musi dopuścić jako stronę w postępowaniu administracyjnym.

• W realizacji podstawowych potrzeb społeczności lokalnej pomija się osiedla, bądź ignoruje ich postulaty. A przecież radni miejscy nie mogą znać wszystkich potrzeb lokalnych. W tej sytuacji o sprawach tych decydują urzędnicy miejscy. W tym systemie zyskują te osiedla, których mieszkańcy (niekoniecznie radni osiedlowi) znajdują „dojścia” do urzędników lub ich przełożonych. Jest to model całkowicie sprzeczny z ideą tworzenia społeczeństwa obywatelskiego.

• Niezbędne jest znaczne rozszerzenie zakresu kompetencji jednostek pomocniczych, poprzez powierzenie im w sprawach lokalnych kompetencji decyzyjnych i odpowiedzialności za pod-jęte decyzje. Uważamy, że zakres kompetencji powinien uwzględniać założenia projektu re-formy opracowane przez zespół pod kierownictwem prof. Jerzego Regulskiego. Wymaga to jednakże przemodelowania struktury osiedlowej (o czym mówimy poniżej w p. 4).

2) Ocena obecnego sposobu finansowania zadań jednostek pomocniczych.

• Obecny system finansowania działań Rad Osiedli poprzez tzw. „pogłówne” jest bardzo nie-sprawiedliwy: preferuje osiedla duże, z reguły obejmujące tereny spółdzielni mieszkanio-wych, skupione na niewielkim obszarze i to z reguły zagospodarowanym przez spółdzielnie (parki, boiska, place zabaw itp.). Natomiast osiedla peryferyjne, które zamieszkuje znacznie mniejsza liczba mieszkańców, niejednokrotnie są całkowicie pozbawione tych urządzeń. A jednocześnie osiedla te otrzymują znacznie mniejsze środki, adekwatne do liczby miesz-kańców.

• Dlatego uważamy, że już począwszy od 2010 roku należy wprowadzić podział tych środków na dwie części: - pierwsza (np. 50 %) według dotychczasowych zasad, czyli „pogłówne”, - druga (pozostałe 50 %) w proporcji do powierzchni poszczególnych osiedli. Na podkreślenie zasługuje fakt, że osiedla na Porozumieniu Osiedli w październiku 2007 w zdecydowanej większości opowiedziały się za tym rozwiązaniem. Wyniki ankiety przesłano do Rady Miasta, która nie podjęła żadnych działań w tym zakresie. Przedstawione powyżej rozwiązanie należy traktować jako priorytetowe w procesie reformy samorządów pomocniczych

• W dalszej kolejności niezbędne będzie zwiększenie środków powierzanych samorządom po-mocniczym, proporcjonalnie do zakresu przekazywanych zadań decyzyjnych. Samorządy pomocnicze, przejmując funkcje decyzyjne i środki na ich realizację, ponoszą odpowiedzial-ność za prawidłowość ich realizacji. Środki te przekazywane byłyby samorządom pomocni-czym na podstawie uchwały budżetowej, uchwalanej przez Radę Miasta (jako załączniki do budżetu miasta).

3) Ocena obecnej obsługi administracyjnej jednostek pomocniczych.

• Uważamy, że obecny system obsługi osiedli w zakresie administrowania jednostek infrastruktury społecznej, jest wręcz chory: powierzanie Zarządom Osiedli zarządzania boiskami, placami zabaw itp. nie powinien mieć w ogóle miejsca. Z drugiej strony: przy całkowitym braku tych elementów na osiedlach peryferyjnych, osiedla dążą do ich utworzenia. Wymaga to jednak ich bieżącej konserwacji, administrowania itd. Zarządy Osiedli nie powinny tych funkcji sprawować społecznie, a tylko je nadzorować. Jednakże środki przyznawane osiedlom peryferyjnym uniemożliwiają angażowanie profesjonalnych jednostek. • Obecny system zarządzania zadaniami jednostek pomocniczych jest bardzo kłopotliwy w re-alizacji: osiedla w tym zakresie są wręcz ubezwłasnowolnione, każda decyzja wymaga prze-prowadzenia procedury przez urząd, co znacznie wydłuża czas jej realizacji.

4) Ocena istniejącego układu terytorialnego jednostek pomocniczych.

• Obecny układ osiedli w Poznaniu zaczął się kształtować na przełomie 1989/1990 roku: wów-czas powstało samorzutnie 50 Osiedlowych Komitetów Obywatelskich. Było to więc oddol-ne kształtowanie społeczności obywatelskiej. Prawie wszystkie Komitety Obywatelskie prze-kształciły się w Rady Osiedli, po czym zaczęły powstawać kolejne osiedla (do dzisiejszego pułapu 68 osiedli).

• Uwzględniając ten ruch obywatelski, Rada Miasta Poznania w 1990/1991 roku wypracowała model oddolnego kształtowania osiedli, jako pierwszy krok dla budowy społeczności obywatelskiej. Drugim krokiem miało być tworzenie Związków Osiedli, którym zakładano powierzenie decyzyjności w sprawach lokalnych. Ówczesne przepisy i Statut Miasta stwarzały taką możliwość. Niestety, zmiana przepisów i w ślad za nimi zmiany w Statucie Miasta wykluczyły drugi krok budowy społeczności lokalnej. • Nowe przepisy umożliwiały tworzenie takich struktur odgórnie: art. 35 ust. 2 ustawy samo-rządowej, stanowi: „Statut może przewidywać jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej”. W celu wprowadzenia w/w założenia – niezbędne jest wniesienie do Statutu Miasta poprawki zgodnej z w/w zapisem ustawowym. Jednakże kolejne Rady Miasta nie po-dejmowały w tym zakresie żadnych działań.

• Uchwała Rady Miasta (Stanowisko Nr XLIV/573/V/23/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 4 listopada 2008r. w sprawie reformy jednostek pomocniczych w Poznaniu) słusznie zakłada, że punktem wyjścia do reformy powinien być istniejący układ terytorialny jednostek pomoc-niczych, będący wynikiem inicjatyw obywatelskich. Jednakże kłóci się z tą zasadą dalszy za-pis, mianowicie, że: „Podstawową drogą jego zmiany winna być dobrowolna i oddolna inicjatywa obywateli, którzy sami zdecydują, czy chcą połączyć się w większe jednostki, korzystając z zaproponowanych mechanizmów zachęty, jakimi będą większe kompetencje i większe środki finansowe”. Ta część uchwały wręcz zmierza do zniszczenia istniejącego układu osiedli. • Dla zapewnienia w pełni realizacji zadań przypisanych osiedlom w art. 41 proponujemy wprowadzenie dwuszczeblowej struktury organizacyjnej samorządów pomocniczych w Po-znaniu – dzielnice i osiedla. Pozwoli to na zwiększenie kompetencji samorządów pomocni-czych (poprzez wprowadzenie dodatkowych kompetencji dla dzielnic), z jednoczesnym za-chowaniem podmiotowości osiedli. Na podkreślenie zasługuje fakt, że osiedla na Porozumieniu Osiedli w październiku 2007 w większości opowiedziały się za tym rozwiązaniem. Wyniki ankiety przesłano do Rady Mia-sta.

5) Wskazanie innych problemów zauważanych przez Radę Osiedla w obecnym systemie j.p.m. w Poznaniu. Proponuje się dokonanie następujących zmian w Statucie Miasta:

• w art. 19 ust. 1 rozszerzyć inicjatywę uchwałodawczą na rady osiedla (obecnie inicjatywa ta przysługuje Prezydentowi, komisjom oraz radnym miejskim);

• zmodyfikować zapis art. 17 ust. 8 – poprzez skreślenie słów „za zgodą Przewodniczącego”: przedstawiciele osiedli powinni mieć zagwarantowane prawo zabierania głosu na sesji Rady Miasta w sprawach dotyczących osiedla obligatoryjnie, a nie z zależności od dobrej woli Przewodniczącego Rady;

• zapisy art. 25 i art. 24 ust. 1 – odnieść również do rad osiedli (stworzyć możliwość powoły-wania w radach osiedli klubów radnych i ich obligatoryjnego udziału w komisjach rewizyj-nych);

• doprecyzować tryb uprawnienia osiedli dot. opiniowania miejscowych planów zagospodaro-wania przestrzennego – wprowadzić obligatoryjne przedkładanie do opiniowania planów za-gospodarowania przestrzennego przez radę osiedla przed wyłożeniem planu do publicznego wglądu; wnioski przedłożone przez Radę Osiedla powinny być rozpatrywane przez Radę Miasta (podobnie jak wnioski poszczególnych komisji merytorycznych Rady Miasta) a nie przez Prezydenta;

• rozszerzyć zapis art. 42 ust. 2 o obligatoryjnym obowiązku zasięgania opinii również do za-dań, mających wpływ na sąsiedni teren (np. wykraczanie poza teren działki uciążliwości wy-nikających z realizacji określonych zadań, również tych które nie zaliczają się do zadań uży-teczności publicznej); opinie rady osiedla w tym przypadku powinny być wiążące – ewentu-alny tryb ich zmiany powinien być analogiczny jak przy tworzeniu planów miejscowych.

 

 


 

Komentarze (0)

Zapisz się do kanału RRS tego komentarza

Pokaż/Ukryj Komentarze

Napisz komentarz

pomniejsz | powiększ obszar

Poprawiony: poniedziałek, 16 sierpnia 2010 16:00