Problematyka metropolitalna i transport - materiały
Włodzimierz Nowak   
piątek, 10 czerwca 2011
Szybki rozwój gospodarczy i zwiększenie dynamiki procesów inwestycyjnych wywołały i zintensyfikowały szkodliwe tendencje suburbanizacyjne w polskich miastach. Obecnie pojęciem miasta jako obszaru o określonej funkcji społecznej należy określać obszar często wielokrotnie przekraczający powierzchnię samego obszaru administracyjnego miasta. W rezultacie narastania procesów suburbanizacji kolejne obszary niezabudowane podlegają urbanizacji często poprzez chaotyczne i rabunkowe zagarnianie krajobrazów niezurbanizowanych. Kapitały inwestycyjne coraz silniej zaczynają odpływać na peryferie i do gmin podmiejskich, a w mieście powstaje ich deficyt przy jednoczesnym skumulowania się czynników pogarszających warunki funkcjonowania i jakość życia. To wszystko dzieje się przy równoczesnym zwiększeniu się długookresowych kosztów funkcjonowania całych organizmów miejskich, które muszą z pieniędzy podatników finansować kosztowną infrastrukturę miejską.

Jednym z podstawowych narzędzi do zatrzymania procesu rozlewania się i inicjacji reurbanizacji miast jest stworzenie mechanizmów albo instytucji koordynujących pracę i rozwój w aglomeracjach i metropoliach. Jak miałyby takie rozwiązania wyglądać w polskich warunkach, jakie elementy obejmować? Spróbujmy to ustalić spotykając się i rozmawiając o sytuacji w różnych miastach i rozważając możliwe rozwiązania.

1.    Stopień suburbanizacji na obszary poza granice miast, stan na 2000 i na dzisiaj - przestawienie sytuacji w miastach.

2.    Stan integracji współpracy metropolitalnej w poszczególnych metropoliach wobec braku mechanizmów prawnych - przestawienie sytuacji w miastach.

3.    Karta Lipska – kodyfikacja unijnej polityki rozwoju miast – narzędziem diagnostycznym? (LINK AD 1-3)

4.    Przykłady dyskutowanych rozwiązań (projekty ustawy metropolitalnej oraz prezydencki projekt „Ustawa o wzmocnieniu udziału mieszkańców...”) oraz wymiana doświadczeń dotyczących przykładowych rozwiązań z innych krajów.

Notka prasowa dot. stanu prac do października 2007 (LINK)
  • Założenia projektu Ustawy Metropolitalnej z października 2007 (LINK)
  • Projekt autorstwa prof. Czesława Martysza (będzie uzupełniony)
  • Projekt rządowy, autorstwa prof. Michała Kuleszy z 2008 r. (LINK)
  • Stanowisko Unii Metropolii Polskich (LINK)
  • Stanowisko Związku Miast Polskich (LINK)
  • Projekt autorstwa prof. Huberta Izdebskiego (LINK)
  • Robocze podsumowanie prac do momentu ich zawieszenia w 2009 roku (LINK)
  • Projekt autorstwa senatora Andrzeja Wielowieyskiego (LINK)
  • Projekt prezydenckiej Ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w samorządzie terytorialnym, współdziałaniu gmin, powiatów i województw..
  • Wersja do konsultacji marzec 2011 (rozdziały 10-13) (LINK1), (LINK2)
  • Wersja po konsultacjach maj 2011 (rozdziały 8, 10 i 11) (LINK)

5.    Bariery integracji organizmów metropolitalnych – prawne, mentalne, finansowe, polityczne, społeczne – i możliwości działania.

Polecamy następujące materiały:

  • Lektura przeglądowa (LINK)
  • Doniesienia o zaprzestaniu prac (LINK1), (LINK2), (LINK3)
  • Doniesienia o projekcie PSL (03.2011) (LINK)
  • O integracji metropolii: łódzkiej (LINK), poznańskiej (LINK), (LINK2), wrocławskiej (LINK), (LINK2)
  • Podsumowanie różnic między projektami pierwotnymi (LINK)
  • Koncepcja Funduszu Miejsko-Metropolitalnego – tu w ocenie Unii Metropolii Polskich  (LINK)




Transport publiczny w miastach


Jednym z najbardziej dramatycznych problemów polskich miast, zwłaszcza tych największych, jest
niewydolność ich systemów transportowych. Wynika ona z kilku powiązanych przyczyn: z
gwałtownego zwiększania potrzeb transportowych spowodowanych wzrostem gospodarczym oraz
potęgującego je niekontrolowanego, lawinowego rozlewania się miasta, z wyizolowania systemów
transportowych każdego administracyjnego członu dzisiejszych miast rozciągających się daleko poza
nominalne granice administracyjne, z dominacji indywidualnego transportu samochodowego nad
bardziej efektywnymi przestrzennie sposobami poruszania się, z faktycznego wspierania
indywidualnego transportu samochodowego kosztem alternatywnych sposobów poruszania się, czy
wreszcie z polityki przestrzennej i organizacyjnej miast zwiększającej potrzeby mobilności.
Tymczasem miasta Europy zwracają się w przeciwną stronę, gdyż planowanie ograniczające potrzeby
mobilności uznane zostało za jedną drogę do zaspokojenia rosnących potrzeb rosnących miast. Z
przekonania, że transport publiczny jest najpoważniejszą możliwą odpowiedzią na problemy
mobilności wynika potrzeba dyskusji na temat możliwości wsparcia jego rozwoju.
Czy, w jakim zakresie - w świetle nadchodzącej rewolucji w zakresie mobilności w miastach - należy
domagać się szczególnych regulacji urzędowych, w tym ustawowych, dla stworzenia warunków
bardziej efektywnego rozwoju sieci komunikacji publicznej w miastach? W jaki sposób przełożyć na
polskie warunki unijne cele polityki transportowej i Plany Zrównoważonej Mobilności w Miastach
(SUMP) i jak z tej perspektywy oceniać politykę transportową poszczególnych miast? To spróbujmy
ustalić w dyskusji spotykając się i rozmawiając o sytuacji w różnych miastach i rozważając możliwe
rozwiązania.

1. Stan metropolitalnych systemów transportowych, transport kolejowy, tramwajowy, autobusowy,
rowerowy. Struktura podróży poszczególnymi środkami transportu w miastach, stan na dzisiaj i
wcześniejszy - przestawienie sytuacji w miastach.

2. Karta Lipska – kodyfikacja unijnej polityki rozwoju miast i odniesienie się do polityki miast w
zakresie systemów transportu. Koncepcja dostępności wobec mobilności. (LINK)

3. Nadciągająca przyszłość/Zwiastuny przyszłości – Koncepcja Zrównoważonej Mobilności Miejskiej.
Plan Działania na Rzecz Mobilności w Miastach, UE 2009 (LINK)

White Paper 2011 – Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu, UE 2011 –
Streszczenie oceny skutków. (LINK)

White Paper 2011 – Transport w roku 2050, UE 2011 - Memorandum (LINK)

4. Nowe polskie uregulowania prawne i ich konotacje
Rozporządzenie WE 1370 dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu
pasażerskiego. (LINK)

Ustawa o transporcie publicznym (LINK)

Rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu planu zrównoważonego rozwoju publicznego
transportu zbiorowego (LINK)

Relacja problemów transportu zbiorowego miast a proponowanych rozwiązań projektów ustaw
metropolitalnych oraz prezydenckiego projektu ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w
samorządzie terytorialny, o współdziałaniu gmin, powiatów i województw. (patrz powyżej)

Uzupełniająco:

  • Materiał EMTA o Planach Transportowych (SUMP) (LINK)
  • White Paper 2011 – Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportowego, UE 2011 (LINK)
  • White Paper 2011 – Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportowego - fakty i liczby (LINK)
  • Opinia Eurocities o EU White Paper on Transport 2011 (LINK)
  • Polityka Transportowa – zasady ogólne. O ewolucji unijnej polityki transportowej do 2008 (LINK)
  • Zestawienie idei rozwojowych ruch/mobilność/dostępność (LINK)
  • Zielona Księga – W kierunku nowej kultury mobilności w mieście, UE 2007 (LINK)


Komentarze (0)

Zapisz się do kanału RRS tego komentarza

Pokaż/Ukryj Komentarze

Napisz komentarz

pomniejsz | powiększ obszar

Poprawiony: czwartek, 16 czerwca 2011 15:38