„Kto buduje dla dzieci pałace, może rozburzyć więzienia” – o pomocy społecznej we Wiedniu
Redakcja   
wtorek, 16 sierpnia 2011
Publikujemy za stroną www.wieninternationale.at obszerne fragmenty materiału na temat polityki społecznej w Wiedniu, zwłaszcza o rozwiązywaniu problemu potrzeb mieszkaniowych. Potraktujmy to jako europejskie „dobre praktyki”, na których miasto nasze mogłoby się uczyć – to w kontekście planowanych eksmisji na bruk lub do kontenerów.


Jaką drogę wybrał Wiedeń?


(…) zadanie zbudowania powszechnego systemu opieki społecznej przypadło socjaldemokratom pierwszej republiki - Ferdynandowi Hanuschowi i Juliusowi Tandlerowi. Julius Tandler został wybrany do Rady Gminnej Miasta Wiednia w 1919 roku. (…) W listopadzie 1920 roku odszedł z urzędu zdrowia i przez następne lata jako radny miasta Wiednia kierujący resortem zdrowia z ogromnym zaangażowaniem walczył ze spowodowanymi przez wojnę brakami w sektorze opieki zdrowotnej, przez które szczególnie cierpiały dzieci oraz starał się rozbudować system opieki socjalnej. Tak powstał „Wiedeński System“ opieki społecznej.

Julius Tandler angażował się szczególnie w zwalczanie dużej śmiertelności wśród niemowląt oraz gruźlicy, która ze względu na częstotliwość występowania nazywana była za granicą „wiedeńską chorobą“. W czasie sprawowania urzędu przez Tandlera system udzielania pomocy socjalnej przeszedł ogromna zmianę, od przyznawanej według uznania swego rodzaju łaski, do należącego się każdemu prawa. Prowadzona przez Tandlera polityka socjalna stała się wzorem na całym świecie.  

W okresie międzywojennym powstała w Wiedniu sieć przedszkoli i żłobków, poradni dla matek i szkolnych gabinetów dentystycznych – liczba i rodzaj tych instytucji była na owe czasy ewenementem na skalę światową. Hasło Tandlera „Kto buduje dla dzieci pałace, może rozburzyć więzienia“ do dzisiaj uważane  jest w Wiedniu za aktualne w opiece nad młodzieżą. Potwierdza to reforma „Dom 2000”, która postawiła sobie za cel zamknięcie dużych instytucji i przeniesienie z nich dzieci i młodzieży do wspólnych mieszkań oraz stworzenie licznych regionalnych możliwości. W latach 60 zastępca burmistrza, pani Gertrude Fröhlich Sandner nadała nowy kierunek w polityce socjalnej, znany pod nazwą „wiedeńska droga opieki nad młodzieżą”, który stanowi przejście od polityki opieki nad młodzieżą do polityki socjalnej pomocy dla rodziny.

Aby zwiększyć szanse powrotu dziecka do jego pozytywnie zmienionego środowiska rodzinnego, proponowane jest obecnie wiele profesjonalnie przygotowanych rozwiązań występujących problemów. Na dzień 31 grudnia 2004 roku 1 114 dzieci  Wiednia znalazło dom w rodzinach zastępczych w Wiedniu i krajach związkowych. 1 200 dzieci i młodzieży pozostaje pod opieką, mieszkając we wspólnych mieszkaniach lub małych ośrodkach opiekuńczo-wychowawczych. W ciągu całego roku 2004 łącznie 1 255 dzieci i młodzieży zalazło pomoc w tzw. Centrach kryzysowych, z tego 70 % mogło powrócić do swojego pierwotnego otoczenia. (…)


Miasto Wiedeń jako prekursor w budownictwie komunalnym i socjalnym

Zdanie wypowiedziane przez Karla Seitza:  „Kiedy nas już nie będzie, te kamienie przemówią w naszym imieniu” do dzisiaj nadaje kierunek budownictwu mieszkaniowemu w Wiedniu. Karl Seitz został burmistrzem Wiednia w roku 1923, również przez ponad 10 lat stał na czele  dużego  komunalnego projektu (budynki mieszkalne, szkolnictwo, reformy socjalne), który rozsławił w świecie „Czerwony Wiedeń“.

Do końca wieku XIX, klasa robotnicza mieszkała w będących w prywatnym posiadaniu kamienicach czynszowych, często w niewyobrażalnie złych warunkach. Aby złagodzić głód mieszkaniowy, na przełomie wieków zaczęły powstawać pierwsze domy dla robotników w formie mieszkań zakładowych, jak np. te zbudowane przez Florisdorfer Lokomotivfabrik (Fabryka Lokomotyw) oraz firmę Brevillier&Urban; oraz ze strony innych kreatywnych fundacji i stowarzyszeń. 21 września 1923 roku Rada Gminna zatwierdziła po raz pierwszy pięcioletni plan budowlany, przewidujący budowę 25.000 mieszkań ze środków podatkowych, aby zapobiec nędzy w przepełnionych mieszkaniach robotniczych.

KarlMarx-Hof

Wybudowanie tych tzw. „super-bloków“, z którymi zintegrowane zostały przeznaczone do wspólnego użytku pralnie, przedszkola, poradnie dla matek, biblioteki publiczne, świetlice, warsztaty, sklepy oraz spółdzielnie spożywców, było silnie uwarunkowane politycznie  i umożliwiło wybudowanie około
65 000 nowych mieszkań
w ciągu tylko jednego dziesięciolecia.


W latach 1934-45 budownictwo mieszkaniowe przeżywało stagnację, poprzez zniszczenia w drugiej wojnie światowej w roku 1945 aż 86 875 mieszkań nie nadawało się do zamieszkania. W 1954 roku położono kamień węgielny pod około 100 000 mieszkań komunalnych, do roku 1958 w większości zakończono odbudowę powojenną. W latach 1945-93 powstało w Wiedniu kolejne 150 000 mieszkań komunalnych.

Dzisiaj buduje się rocznie około 5 000 nowych mieszkań oraz remontuje się tysiące starych. Te podejmowane działania nie tylko poprawiają komfort życia, lecz również stanowią ważny czynnik na rynku pracy: prace budowlane w Wiedniu zapewniają rocznie więcej niż 20.000 miejsc pracy.

W żadnym innym dużym mieście europejskim nie ma tak dużej oferty mieszkaniowej w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, dlatego też wysokość czynszów kształtuje się w średniej strefie skali europejskiej. Wraz z wprowadzeniem zapomogi mieszkaniowej uczyniono ważny krok w kierunku zapewnienia społecznej sprawiedliwości. Od tego czasu również rodziny mieszkające w prywatnych domach czynszowych mogą otrzymywać zapomogę mieszkaniową. W sumie 62.000 rodzin otrzymuje w Wiedniu następujące świadczenia: zapomogę mieszkaniową, dofinansowanie dla młodych rodzin lub pożyczkę rekompensującą zainwestowane środki własne.

Największy właściciel mieszkań komunalnych Europy

Spośród około 1,6 miliona mieszkańców Wiednia co czwarty mieszka w mieszkaniu komunalnym. Miasto Wiedeń posiada ogółem około 220 000 mieszkań komunalnych. Jest przez to największym administratorem komunalnym Europy. Rocznie Wiedeń przyznaje około 10 000 mieszkań komunalnych.

Od roku 1994 wybudowano prawie jedną trzecią nowych mieszkań (68 842 mieszkania). Ponad połowa tych komunalnych mieszkań została w latach 1994-2005 wyremontowana i wyposażona zgodnie z obecnie obowiązującymi standardami, przekłada się to na następujące liczby: 2 522 budynki wraz z 122 000 mieszkaniami. Koszty remontowe wyniosły 2,9 miliarda euro. Łącznie miasto Wiedeń zainwestowało od 1994 roku  w nowoczesne budownictwo mieszkaniowe, prawie 5 miliardów euro (4,829 miliardów euro).

Również w przyszłości Wiedeń będzie oferować pomoc dla osób potrzebujących. W roku 2000 zasiłek socjalny otrzymało w Wiedniu 41 700 osób. Cztery lata później już więcej niż 75.700 pobierało zasiłki pomocy socjalnej – jest to wzrost o 82 %. Liczba ta nadal wzrasta, tak jak nadmiernie wzrasta liczba tych osób, które ze względu na swoje niskie dochody (zasiłek dla bezrobotnych, emerytura itd.) otrzymują  socjalne zasiłki wyrównujące. Sytuacja ta jest spowodowana rosnącym bezrobociem (szczególnie długo trwającym bezrobociem) jak również zaostrzeniem sytuacji socjalnej na szczeblu federalnym.

Fundusz Socjalny Wiedeń

Za kamień milowy w zarządzaniu publicznymi świadczeniami socjalnymi w Wiedniu uważa się wyodrębnienie większych obszarów, takich jak opieka nad starszymi, pomoc dla osób niepełnosprawnych, bezdomnych w ramach „Funduszu Socjalnego Wiednia“ pod patronatem obecnej radnej miejskiej, kierującej resortem zdrowia i pomocy socjalnej – Renaty Brauner. Wraz z powołaniem „Funduszu Socjalnego Wiedeń“ oraz z wcześniej istniejącym 15-tym wydziałem magistratu stworzone zostały optymalne struktury organizacyjne, które pozwolą zapewnić wysoki standard socjalny w Wiedniu również w latach następnych.

Centra socjalne: nowoczesne punkty usługowe
W przyszłości w Wiedniu zostaną zastąpione dotychczasowe referaty socjalne oraz placówki terenowe równomiernie rozmieszczonymi w terenie centrami socjalnymi. Nowe centra socjalne mają oferować zarówno pomoc materialną jak i osobistą (doradztwo, opieka, praca socjalna). Obecnie pomocą socjalną objętych jest każdego miesiąca w różnego typu placówkach socjalnych 48.000 osób, to jest 31.500 gospodarstw domowych. Dodatkowo oferowana jest szybka pomoc i informacja o przysługujących prawach dla osób mających problemy finansowe.  
Oferta świadczeń Wiedeńskiej Opieki Socjalnej dla Bezdomnych ma na celu społeczną stabilizację tej grupy ludności. Celem jest ponowna integracja na normalnym rynku mieszkaniowym względnie stworzenie specjalnych możliwości stałego pobytu.

Leczenie i opieka nad ludźmi starszymi
Rocznie około 22 000 wiedeńczyków objętych zostaje socjalnymi usługami ambulatoryjnymi. Rodzaj i zakres świadczonych usług uzależniony jest od indywidualnych potrzeb. Poprzez opiekę ambulatoryjną miasto Wiedeń aktywnie wspiera ludzi starszych, aby jak najdłużej mogli przebywać w swoim środowisku i we własnym mieszkaniu.


Centra opieki zdrowotnej i socjalnej

Aby ułatwić zainteresowanym i ich rodzinom dostęp do bogatej oferty usług ambulatoryjnych związanych z pielęgnacją i opieką, miasto Wiedeń prowadzi łącznie osiem centrów opieki zdrowotnej i socjalnej. Rocznie udzielane  jest około 30 000 porad oraz informacji, ma miejsce blisko 4,5 miliona świadczeń indywidualnych, począwszy od pomocy domowej poprzez pielęgnację chorych aż do rozwożenia jedzenia. (…)

Geriatryczne centra pobytu dziennego
Istniejące obecnie ośrodki w liczbie: siedem geriatrycznych centrów pobytu dziennego działających w ramach Funduszu Socjalnego Wiedeń oraz osiem ośrodków finansowanych przez osoby prywatne, stanowią  ważną część ogólnej oferty adresowanej do ludzi starszych w Wiedniu, która pozwala im możliwie długo pozostawać w swoim dotychczasowym środowisku. Oprócz tego chodzi o odciążenie osób z rodziny zajmujących się opieką. Każdego dnia z usług ośrodków dziennego pobytu, należących do Funduszu Socjalny Wiedeń korzysta 350 wiedeńczyków. (…)

Stworzenie perspektyw rozwoju w wieku XXI

Wraz z utworzeniem „Funduszu Socjalnego Wiedeń“ stworzono perspektywy rozwoju dla systemu socjalnego, który będzie mógł sprostać wyzwaniom XXI wieku.
Wytyczone cele to między innymi: poprawa zdrowia oraz kultury zdrowotnej ludności. Wsparcie w zaspokajaniu podstawowych potrzeb socjalnych: mieszkania i praca dla potrzebujących ludzi; doradztwo medyczne, psychologiczne oraz socjalne, leczenie i opieka dla potrzebujących; działania prewencyjne mające na celu zapobieganie względnie zmniejszenie tego typu potrzeb; rehabilitacja i integracja grup docelowych. I tak naczelnym celem wiedeńskiej polityki antynarkotykowej jest, aby możliwie najmniejsza grupa konsumowała narkotyki, natomiast w przypadku osób nie dających się od tego odwieść, aby ponosiły one jak najmniejsze szkody.

Centralnym zadaniem „Funduszu Socjalny Wiedeń“, wraz z jego 700 współpracownikami jest poprzez finansowanie działalności około 300 instytucji i stowarzyszeń, zapewnienie wysokiej jakości usług świadczonych przez wiedeński system socjalny oraz jego dalsza rozbudowa.



Całość materiału pt. „System pomocy społecznej Wiednia” jest TUTAJ

Inne linki do tematyk szczegółowych:

Miasto Wiedeń

Fundusz Socjalny Wiedeń

Wiedeńskie Mieszkalnictwo

Domy, w których da się żyć 

Czerwony Wiedeń

Komentarze (0)

Zapisz się do kanału RRS tego komentarza

Pokaż/Ukryj Komentarze

Napisz komentarz

pomniejsz | powiększ obszar

Poprawiony: wtorek, 16 sierpnia 2011 12:44